O Πανούργος Πέγιος ή Πέταρ είναι το πονηρό χαμόγελο πίσω από κάθε παχύ μουστάκι, το ανασηκωμένο φρύδι πάνω από κάθε τσακαλίσιο μάτι. Φέροντας στα σπλάχνα του το πανάρχαιο πνεύμα της Βαλκάνιας κουτοπονηριάς, ο χωρικός από τη Γκραντέσνιτσα περιπλανιέται ανέμελος στους οθωμανικούς καζάδες, κομπώνοντας δεξιοτεχνικά όλους τους ψωροπερήφανους τσιφλικάδες, τους αιμοβόρους ληστές και τους καλοζωισμένους δέσποτες του τόπου.

Από την Έδεσσα μέχρι το Ρούσε, ο Πέγιος βάστηξε για αιώνες το φλάμπουρο της αγροτιάς, με τα άξεστα μασάλια του να αντηχούν σε κάθε χάνι και μεϊντάνι της Μακεδονίας. Ψητές χήνες που πετούν, Τούρκοι που μεταμορφώνονται σε γαϊδούρια και αχόρταγοι πολεμικοί ελέφαντες, όλοι τους κλωστές στο χιλιόχρωμο κιλίμι του Πανούργου Πέγιου, του ήρωα-κομπογιαννίτη της Βουλγαρίας και της Βόρειας Μακεδονίας.